تبلیغات
جهان هولوگرافیک - مطالب ابر فهم دینی

تاثیرات اجتماعی فهم نادرست از دین5

قسمت پنجم و پایانی متن مکتوب سخنرانی استاد ملکیان
پنجم : تلقی نادرستی است اگر گمان کنیم که باید خادم خدا باشیم و نه خادم مردم. این تلقی ابتدا در میان مسیحیان پدید آمد و بعداً در ادیان دیگر هم به وجود آمد. که شخصی فکر کند به عبادیات باید بها داد نه به اخلاقیات. باید خادم خدا بود نه خادم مردم. کانت در کتاب «دین در محدوده عقل » که تنها کتابی است که در فلسفه دین نوشته می گوید: «عبادیات در ادیان چیزی است عین چاپلوسی نزد مستبدان شرقی.»

تاثیرات اجتماعی فهم نادرست از دین4

قسمت چهارم متن مکتوب سخنرانی استاد ملکیان
سوم: اگر به تحقیق همه ادیان زنده جهان برویم، خواهیم دید که همه توحیدی‌اند. منتهی توحیدی نه به این معنا که به خدای متشخص و انسان قائلند. (از دید ادیان زنده جهان سه گونه خدا وجود دارد. بعضی به خدای متشخص انسان‌وار، گروهی به خدای متشخص نا انسان‌وار و گروهی دیگر به خدایی نا متشخص معتقدند. ولی بالاخره هر سه گروه به وحدت قائلند. وقتی به وحدت قائلند پرستش هر موجودی غیر از آن خدا را بت‌پرستی می‌دانند. از این لحاظ است که در همه ادیان زنده جهان چیزی به نام بت‌پرستی وجود دارد.) ما وقتی می‌گوییم دینمان توحیدی است از این گزاره چه می‌فهمیم؟

تاثیرات اجتماعی فهم نادرست از دین3

قسمت سوم متن مکتوب سخنرانی استاد ملکیان
4.جزم و جمود (دگماتیزم): جزم و جمود یعنی این که میزان قطعیتی که شما نسبت به باورهایتان دارید متناسب با شواهدی که آن باورها را تأیید می‌کنند نباشد. هر وقت من به گزاره‌ای باور داشتم مثلاً «الف ب است»، اما میزان قطعیتی که نسبت به «الف ب است» دارم متناسب نیست با شواهدی که این گزاره را تأیید می‌کنند، آن وقت من دستخوش جزم و جمود هستم.

تاثیرات اجتماعی فهم نادرست از دین2

قسمت دوم متن سخنرانی استاد ملکیان
 2    وقتی شما شناگر باشید فقط با شناکردن امید به نجات دارید، نه با هیچ کار دیگری و به عبارتی همه شناگران همّ وغم واحدی دارند که آن شناکردن است. هیچ چیز دیگری نمی‌تواند نجاتشان دهد. یعنی اگر از شناگری غفلت ورزیدید، غفلت از شناگری همان و غرق‌شدن همان.
3    در کشتی همه تعینات سرجایشان باقی می‌مانند. در کشتی مهندس هنوز مهندس است، استاد دانشگاه هنوز استاد دانشگاه است و آشپز هم هنوز آشپز است و . . .  از لباسشان تا همه حرکات و سکناتشان نشان می‌دهد که چه تعیناتی، چه شأنی و چه حیثیت جمعی دارند. اما وقتی شما شناگر شدید تمام تعینات بایدکنار بروند. فقط به میزان شناگریتان توجه کنید. دیگر در شناگری پزشک، پزشک نیست. رئیس‌جمهور هم رئیس‌جمهور، رهبر هم رهبر و . . . نیستند. همه به یکسان باید دست‌وپا بزنند. باید کار و فعالیت بکنند. و به این لحاظ است که اهل شنا تعینات اجتماعی آنقدر برایشان بی‌سود است که حتی اگر بتوانند لباسهایشان را هم دربیاورند موفق‌ترند زیرا آدم لخت بهتر شنا می‌کند. اما آدمی که توی کشتی‌است لباسش هم برای خودش حیثیتی دارد.

تاثیرات اجتماعی فهم نادرست از دین1

متن سخنرانی استاد مصطفی ملکیان
بحث من درباره تأثیرات اجتماعی فهم نادرست از دین خواهد بود. پیش‌فرضهای بحث چنین هستند. اولاً: دین هم مثل هر پدیده دیگری می‌تواند مورد سوء فهم و محل استدراک نادرست قرار بگیرد. و در واقع مستثنی نیست از بد فهم واقع شدن که در باب هر پدیده دیگری نیز مصداق دارد. ثانیاً: سوء فهم و استدراک نادرست از دین حتماً خودش را در مناسبات اجتماعی و دادستدهایی که ما آدمیان در بطن جامعه با یکدیگر داریم نشان خواهد داد. این دو پیش‌فرض اساسی سخن بنده است. پیش‌فرض سومی هم می‌توان داشت که البته ضروری نیست. به این گونه که می‌توان جلوی فهم نادرست از دین را گرفت و چون می‌شود جلوی فهم نادرست از دین را گرفت این سخنان تنها جنبه توصیفی نخواهد داشت، بلکه می‌تواند جنبه توصیه‌ای هم داشته‌باشد.